.

بازآفرینی شهری

چاپ خبر
 | 
شناسه خبر: 1244
 | 
تاریخ انتشار: 30 فروردین 1396 - 16:31
از سال 1392 دوره ی جدیدی از سیاست ها و برنامه های بهسازی و نوسازی شهری آغاز گردید .در این دوره با آسیب شناسی و تحلیل تجارب گذشته ، رویکردی جدید با عنوان "بازآفرینی شهری پایدار" در دستور کارقرار میگیرد.
بازآفرینی شهری

بازآفرینی شهری چیست؟

از سال 1392 دوره ی جدیدی از سیاست ها و برنامه های بهسازی و نوسازی شهری آغاز گردید .در این دوره با آسیب شناسی و تحلیل تجارب گذشته ، رویکردی جدید با عنوان “بازآفرینی شهری پایدار” در دستور کارقرار میگیرد. امروزه توجه به بافت هاي فرسوده و قديمي و رفع ناپايداري آنها، به موضوعي جدي و محوري تبديل شده، به گونه اي که سازمان هاي ذيربط را به تکاپوي ساماندهي و بازآفريني بافت هاي مذکور سوق داده و لزوم مداخله در اين بافت ها را در دوره هاي مختلف زماني مطرح نموده است.

رويکردهاي مرمت و بهسازي شهري در سير تحول و تکامل خود از بازسازي، باز زنده سازي، نوسازي و توسعه مجدد به بازآفريني و نوزايي شهري تکامل يافته و در اين مسير، گذاري را از حوزه توجه صرف به کالبد به عرصه تاکيد بر ملاحظات اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و هنري تجربه کرده اند.

بازآفريني شهري که مي توان آن را معادل عبارت Urban Regeneration  دانست که به معني آفرينش مجدد است؛ يعني روح ديگري در کالبد بنا، مجموعه يا بافت دميده شده است. براي مثال يک خانه تاريخي را حفظ و با دقت آن را مرمت مي کنيم؛ ولي به محض آنکه روح ديگري در آن دميده مي شود تغييري بنيادين مي کند. براي مثال خانه بروجردي ها مي تواند عملکرد رستوران يا هتل داشته باشد يا خانه رسوليان يزد به دانشکده معماري و شهرسازي تبديل شود. در واقع کالبد حفظ شده و رفتارها و هنجارهاي بنا تغيير مي کند. به عبارتی دیگر باز آفرینی شهری در واقع یکی از نمود های توسعه پایدار است و  در تعريف آن باید گفت باز آفريني شهري پايدار يك رويكرد شهري همه جانبه و چند سو نگر براي ارتقا كيفيت زندگي شهري است و سه مولفه اصلي آن همان سه مولفه اصلي پايداري یعنی محيط زيست و اجتماع و اقتصاد است. يعني بافت هايي كه دچار فقر شهري،  هويتي و ناپايداري هستند، باید این  سه خصيصه برايشان در نظر گرفته تا در ارتقا كيفيت زندگي و ماندگاريشان توفيق پيدا كرد.

در این رویکرد که به استناد سند ملی راهبردی احیاء ، بهسازی و نوسازی و توانمندسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری (مصوب هیئت وزیران-شهریور 1393) تهیه و تنظیم شده است، راهکارهای زیر مورد توجه قرار میگیرند ( جدول شماره یک):

1-اولویت بخشی به سیاست ها و برنامه های پیشگیری و پیش نگری در رابطه با ایجاد و گسترش بافت های ناکارآمد شهری

2-پرهیز از اطلاق عنوان فرسوده به بافت های هدف به منظور کاهش تبعات ناشی از این نام گذاری بر این محدوده ها و ساکنان آن ها و همچنین هویت بخشی و احترام به دارایی های اهل محل

3-بازشناسی و گونه شناسی محله ها و محدوده های هدف به منظور ارائه سیاست های اقدام در هر یک ( محدوده تاریخی شهرها ، سکونتگاههای غیررسمی ، پهنه های نابسامان میانی ، پهنه های شهری با پیشینه روستایی) و در چارچوب سندی جامع

4-بازنگری و توجه ویژه به نظام طرح ریزی با هدف کارآمد ساختن اسناد توسعه شهری و با توجه به مفاهیم و ابعاد کیفی سکونت

5-تاکید اساسی بر نظام برنامه ریزی محله محور و از پایین به بالا برای درک هر چه بیشتر نیازها و همراهی ساکنان و شهروندان ، ضمن توجه به ابعاد برنامه ریزی سرزمینی – شهری (رویکرد یکپارچه و شهرنگر)

6-اجتناب از مداخلات مستقیم دولت ، تغییر از رویکرد پروژه محوری به برنامه محوری و تلاش برای تبیین و ایفای نقش صحیح دولت به عنوان تسهیل گر ، حامی ، ناظر ،  هدایت کننده (راهبر) و کنترل کننده

7-تاکید بر محوریت مدیریت شهری (شهرداری و شوراهای اسلامی شهر) در برنامه های بازآفرینی شهری و حمایت از مدیریت محلی به منظور تقویت جایگاه و نقش آن از طریق ظرفیت سازی و نهاد سازی

8-اولویت بخشی به مشارکت همه جانبه ساکنان از طریق توانمندسازی و تقویت نهادها و سازمان های مردم نهاد به عنوان رویکردی اصلی در برنامه ریزی بازآفرینی شهری

9-ترغیب و تشویق حضور بخش خصوصی ، سازندگان ، سرمایه گذاران از طریق برقراری نظام های انگیزش مالی و تسهیل فرآیندهای سرمایه گذاری

10-ایجاد شبکه های همکاری و همیاری بازآفرینی شهری در مقیاس ملی (ستاد ملی بازآفرینی پایدار) ، استانی و محلی جهت ایجاد هماهنگی ، همدلی و همزبانی در اجزای برنامه های بهسازی و نوسازی شهری

11-تاکید بر نهادسازی به ویزه توسعه گران بازآفرینی شهری ، تسهیل گران و نهادهای مدنی و تعریف و تبیین نقش هر یک در فرآیند بازآفرینی شهری

12-تاسیس و راه اندازی نهاد توسعه محله با تاکید بر تسهیل گری و ارائه خدمات فنی ، اطلاع رسانی ، آموزش و جلب سرمایه گذاران و سازندگان بخش خصوصی به عنوان یکی از اولویت های برنامه های اجرائی

13-تنظیم و اجرای برنامه های توسعه اجتماع محلی ، بهبود معیشت ساکنان و حل مسائل اجتماعی به موازات بهسازی و نوسازی کالبدی محله ها و محدوده های هدف

14-ایجاد ابزارهای لازم مالی و حقوقی در جهت تقویت و تسهیل جریان بازآفرینی شهری و با هدف حفظ و احیای حقوق شهروندی و توانمندسازی شهروندان و ساکنان محله های هدف

15-تغییر رویکرد در تعریف و طرح ریزی برنامه ها و پروژه های سخت افزاری بزرگ مقیاس به پروژه های سخت افزاری کوچک مقیاس ولی کارآمد و تاثیرگذار به عنوان محرک برنامه های بهسازی و نوسازی شهری در قالب برنامه های ساماندهی و تجهیز قلمرو عمومی ، بهسازی و نوسازی مسکن و بهره برداری مجدد از ساختمان های ارزشمند

16-ارتقای کیفیت ساخت و ساز از طریق اولویت بخشی به برنامه های االگوسازی ، ارائه خدمات فنی و مشاوره ای به ساکنان محدوده های هدف برای ارتقای کیفی ساخت و ساز در فرآیند بازآفرینی شهری و تقویت فرآیندهای نظارتی بر کیفیت ساخت و ساز

17-ارتقای ایمنی و پایداری و مقاوم سازی زیرساخت های شهری ، عرصه های عمومی و ابنیه واقع در محدوده ای هدف

18-حفاظت پایدار و احیای میراث فرهنگی ، تاریخی و هویت فرهنگی شهرها در توامانی با فرآیندهای توسعه

 

کامران زارعیان

دکترای تخصصی برنامه ریزی شهری

قائم مقام حزب همبستگی دانش آموختگان ایران

کاندیدای شورای شهر تهران

 

 

 

برچسب ها:

دیدگاه خود را ارسال کنید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش های مورد نیاز با * علامت گذاری شده اند.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.